Тендерийн шалгаруулалт шударга, ил тод байх ёстой гэж  олон жил ярьж ирсэн ч бодит байдал дээр эсрэгээрээ “яаж хасах вэ” гэсэн хандлага зарим үнэлгээний хороонд байсаар байна. Сүүлийн үед гарч буй нэгэн жишээ энэ асуудлыг тодхон харууллаа.

    Тухайн тендерт оролцсон компанийн материалыг шалгахдаа үнэлгээний хороо. “..." улсын дугаартай автомашин эзэмшигчтэй хийсэн түрээсийн гэрээ ирүүлээгүй тул шаардлага хангаагүй” гэсэн үндэслэлээр хасч тендерт унагаасан байна. Өөрөөр хэлбэл, тендерт ашиглах техникийн хэрэгсэлд холбогдох түрээсийн гэрээ байхгүй гэж үзжээ.

    Гэтэл хамгийн ноцтой нь тухайн автомашин нь өөр компанийн өмч бус, харин тендерт оролцогч компанийн өөрийн үндсэн хөрөнгө байжээ.  Өөрийн өмч хөрөнгөндөө түрээсийн гэрээ байгуулах ямар ч шаардлага байхгүй нь ойлгомжтой. Ийм байхад үнэлгээ хийсэн хүмүүс энэ наад захын нөхцөлийг ч ялгаж танилгүйгээр “шаардлага хангаагүй” гэсэн дүгнэлт гаргасан нь анхаарал татаж байна.

    Энэ нь хоёр л зүйлийг харуулж байна. Нэгдүгээрт, үнэлгээний ажиллагаа туйлын хариуцлагагүй явагдсан байж болзошгүй. Хоёрдугаарт, ямар нэгэн байдлаар тухайн компанийг шалгаруулахгүй байх шалтаг хайсан уу ??? гэсэн эргэлзээг төрүүлж байна.

    Тендерийн тухай хууль, журмын гол зарчим нь өрсөлдөөнийг дэмжих, төсвийн мөнгийг үр ашигтай зарцуулах, аж ахуйн нэгжүүдэд тэгш боломж олгоход оршдог. Гэтэл бодит байдал дээр зарим тендерийн үнэлгээ “хамгийн сайн санал хэн өгсөн бэ” гэдгээсээ илүү “хэнээс өө олох вэ” гэсэн хэлбэр рүү орчихсон мэт харагдах болсон нь нууц биш.

   
    Тендерийн үнэлгээ бол нэг компанийн хувь заяа төдийгүй төсвийн хөрөнгө, ажлын чанар, шударга өрсөлдөөнтэй шууд холбоотой асуудал. 

    Тиймээс үнэлгээний хороо баримт бичгийг бодитоор нягталж, хуулийн хүрээнд, мэргэжлийн түвшинд ажиллах ёстой. Үгүй бол шударгаар өрсөлдөж буй компаниудын итгэл алдарч, тендерийн тогтолцоонд олон нийтийн эргэлзээ улам гүнзгийрэх болно.

Н.Оюун